Czasownik „lassen” w języku niemieckim. Jeden czasownik, wiele znaczeń

Czasownik lassen należy do tych niemieckich czasowników, które na początku nauki mogą wydawać się wyjątkowo trudne. Problem polega na tym, że w zależności od konstrukcji może oznaczać między innymi „zostawiać”, „pozwalać”, „kazać”, „zlecać” albo „przestać coś robić”.

Na przykład:

Ich lasse das Auto zu Hause.

Zostawiam samochód w domu.

Ale:

Ich lasse mein Auto reparieren.

Oddaję samochód do naprawy / Zlecam naprawę samochodu.

Albo:

Lass mich in Ruhe!

Zostaw mnie w spokoju!

To wciąż ten sam czasownik. Dlatego zamiast uczyć się jednego polskiego tłumaczenia słowa lassen, lepiej nauczyć się kilku najważniejszych konstrukcji.

 

„Lassen” jako „zostawiać”

W najprostszym znaczeniu:

lassen = zostawiać

Przykłady:

Ich lasse mein Handy zu Hause.

Zostawiam telefon w domu.

Lass die Tür offen.

Zostaw drzwi otwarte.

Wir lassen das Auto vor dem Haus.

Zostawiamy samochód przed domem.

Er lässt seine Tasche im Büro.

Zostawia swoją torbę w biurze.

 

„Lassen” jako „pozwalać”

Drugie bardzo ważne znaczenie to:

pozwalać komuś coś zrobić

Przykład:

Meine Eltern lassen mich reisen.

Moi rodzice pozwalają mi podróżować.

Der Lehrer lässt die Schüler früher gehen.

Nauczyciel pozwala uczniom wyjść wcześniej.

Lass mich bitte schlafen.

Pozwól mi spać.

Lässt du mich kurz sprechen?

Pozwolisz mi chwilę mówić?

Schemat:

lassen + osoba + Infinitiv

 

„Lassen + Infinitiv”

Jedna z najważniejszych konstrukcji wygląda tak:

lassen + osoba/rzecz + bezokolicznik

Na przykład:

Ich lasse meinen Sohn spielen.

Pozwalam synowi się bawić.

Der Chef lässt die Mitarbeiter arbeiten.

Szef każe pracownikom pracować / pozwala pracownikom pracować.

Znaczenie zależy od kontekstu.

 

„Lassen” jako „kazać / zlecić”

To bardzo ważne zastosowanie.

Ich lasse mein Auto reparieren.

Zlecam naprawę samochodu.

Nie oznacza to, że sam naprawiam samochód.

Ktoś inny wykonuje tę czynność.

Podobnie:

Ich lasse meine Wohnung renovieren.

Zlecam remont mieszkania.

Wir lassen das Fenster reparieren.

Zlecamy naprawę okna.

Sie lässt ihre Haare schneiden.

Ona idzie obciąć włosy / zleca obcięcie włosów.

 

„Lassen” w usługach

Ta konstrukcja jest niezwykle przydatna w codziennym języku.

Ich lasse mein Auto waschen.

Myję samochód w myjni / zlecam jego umycie.

Ich lasse meinen Computer reparieren.

Oddaję komputer do naprawy.

Ich lasse meine Wohnung streichen.

Zlecam pomalowanie mieszkania.

Wir lassen die Küche renovieren.

Zlecamy remont kuchni.

W każdym przypadku ktoś inny wykonuje czynność.

 

Różnica między „machen” a „lassen”

Porównaj:

Ich repariere mein Auto.

Naprawiam swój samochód.

Sam wykonuję naprawę.

Ich lasse mein Auto reparieren.

Zlecam naprawę samochodu.

Naprawia go ktoś inny.

To bardzo ważna różnica.

 

„Lassen” jako „przestać”

Konstrukcja:

etwas lassen

może również oznaczać:

przestać coś robić / dać sobie z czymś spokój

Przykłady:

Lass das!

Przestań!

Lass das Rauchen.

Rzuć palenie.

Lass es sein!

Daj spokój! / Zostaw to!

Du solltest das lassen.

Powinieneś przestać to robić.

 

„Lass mich...”

Bardzo często spotykamy:

Lass mich...

czyli:

Pozwól mi...

Przykłady:

Lass mich helfen.

Pozwól mi pomóc.

Lass mich erklären.

Pozwól mi wyjaśnić.

Lass mich nachdenken.

Pozwól mi się zastanowić.

Lass mich in Ruhe.

Zostaw mnie w spokoju.

 

„Lass uns...”

Jedna z najbardziej przydatnych konstrukcji w codziennej rozmowie:

Lass uns + Infinitiv

oznacza:

Zróbmy coś.

Przykłady:

Lass uns gehen.

Chodźmy.

Lass uns anfangen.

Zacznijmy.

Lass uns Deutsch sprechen.

Porozmawiajmy po niemiecku.

Lass uns morgen treffen.

Spotkajmy się jutro.

Poprawniej:

Lass uns morgen treffen.jeżeli z kontekstu wiadomo, gdzie i z kim.

Jeszcze naturalniej:

Lass uns morgen treffen.

 

„Lassen” i „sich lassen”

Konstrukcja:

sich lassen + Infinitiv

może wyrażać możliwość wykonania jakiejś czynności.

Przykład:

Das Problem lässt sich lösen.

Ten problem da się rozwiązać.

Das lässt sich machen.

Da się to zrobić.

Das lässt sich leicht erklären.

Da się to łatwo wyjaśnić.

Der Text lässt sich gut verstehen.

Ten tekst można łatwo zrozumieć.

To bardzo przydatna konstrukcja na poziomie B1/B2.

 

„Lassen” jako „pozwolić, żeby coś się wydarzyło”

Możemy również używać:

sich etwas gefallen lassen

czyli:

tolerować coś / pozwalać sobie coś zrobić

Na przykład:

Das lasse ich mir nicht gefallen.

Nie pozwolę sobie na takie traktowanie.

To jednak konstrukcja bardziej zaawansowana i warto poznać ją dopiero po opanowaniu podstawowych zastosowań lassen.

 

Odmiana „lassen” w Präsens

lassen jest czasownikiem nieregularnym.

Przykłady:

Ich lasse das Auto hier.

Du lässt die Tür offen.

Er lässt mich warten.

Wir lassen das Problem prüfen.

 

„Lassen” w Präteritum

Präteritum:

ließ

Przykłady:

Ich ließ das Auto zu Hause.

Zostawiłem samochód w domu.

Er ließ mich allein.

Zostawił mnie samego.

Sie ließ das Fenster offen.

Zostawiła okno otwarte.

Liczba mnoga:

Wir ließen das Auto vor dem Haus.

Zostawiliśmy samochód przed domem.

 

„Lassen” w Perfekt

Perfekt:

haben + gelassen

Przykład:

Ich habe mein Auto zu Hause gelassen.

Zostawiłem samochód w domu.

Sie hat die Tür offen gelassen.

Zostawiła drzwi otwarte.

Wir haben ihn allein gelassen.

Zostawiliśmy go samego.

W konstrukcji z drugim czasownikiem pojawia się jednak charakterystyczna konstrukcja:

Ich habe mein Auto reparieren lassen.

Zleciłem naprawę samochodu.

Nie:

❌ Ich habe mein Auto reparieren gelassen.

 

„Lassen” i dwa bezokoliczniki

Jeżeli lassen występuje razem z innym czasownikiem, w Perfekt często mamy:

haben + Infinitiv + lassen

Przykład:

Ich habe mein Auto reparieren lassen.

Zleciłem naprawę samochodu.

Sie hat ihre Haare schneiden lassen.

Poszła obciąć włosy / zleciła obcięcie włosów.

Wir haben die Wohnung renovieren lassen.

Zleciliśmy remont mieszkania.

To konstrukcja, którą zdecydowanie warto zapamiętać jako całość.

 

Najczęstsze błędy

❌ Ich lasse mein Auto repariert.

✅ Ich lasse mein Auto reparieren.

Po lassen używamy bezokolicznika.

❌ Ich habe mein Auto reparieren gelassen.

✅ Ich habe mein Auto reparieren lassen.

W tej konstrukcji używamy dwóch bezokoliczników.

 

Najważniejsze konstrukcje z „lassen”

Warto zapamiętać:

etwas lassen= zostawić coś

jemanden etwas machen lassen= pozwolić komuś coś zrobić

etwas machen lassen= zlecić wykonanie czegoś

Lass mich...= pozwól mi...

Lass uns...= zróbmy...

sich machen lassen= dać się zrobić

 

Podsumowanie

Czasownik lassen ma kilka bardzo ważnych zastosowań:

Ich lasse das Auto hier. Zostawiam samochód tutaj.

Ich lasse meinen Sohn spielen. Pozwalam synowi się bawić.

Ich lasse mein Auto reparieren. Zlecam naprawę samochodu.

Lass mich helfen. Pozwól mi pomóc.

Lass uns gehen. Chodźmy.

Das lässt sich machen. Da się to zrobić.

Najważniejsze jest więc nie pojedyncze tłumaczenie słowa lassen, ale rozpoznawanie konstrukcji, w której występuje. To jeden z tych niemieckich czasowników, które na początku wyglądają jak mały chaos, a po poznaniu kilku schematów zaczynają być bardzo logiczne.

 

FAQ

Co oznacza „lassen”?

W zależności od kontekstu może oznaczać między innymi „zostawiać”, „pozwalać”, „kazać”, „zlecać” lub „przestać”.

Co oznacza „Ich lasse mein Auto reparieren”?

Oznacza, że zlecam komuś naprawę samochodu.

Co oznacza „Lass uns gehen”?

„Chodźmy” lub dosłownie „Pozwól nam iść”.

Jak powiedzieć „Pozwól mi pomóc”?

Lass mich helfen.

Jak powiedzieć „Da się to zrobić”?

Das lässt sich machen.