Marcin Kamola

Konsultacja

Zadzwoń do nas

(+48) 799 138 401

Napisz do nas

dr.marcinkamola@gmail.com

28 lutego 2025

Stopniowanie przymiotników w języku niemieckim. Komparativ, Superlativ i najważniejsze wyjątk

Jeżeli potrafimy powiedzieć: groß – duży, możemy również powiedzieć: größer – większy oraz: am größten – największy. To właśnie stopniowanie przymiotników. W języku niemieckim wyróżniamy trzy podstawowe stopnie:

Positiv – stopień równy

Komparativ – stopień wyższy

Superlativ – stopień najwyższy

System jest dość regularny, ale pojawia się kilka ważnych wyjątków, które warto zapamiętać.

Stopień równy – Positiv

To podstawowa forma przymiotnika.

Przykłady:

groß

duży

klein

mały

schnell

szybki

gut

dobry

schön

ładny

Przykład:

Mein Auto ist schnell.

Mój samochód jest szybki.

Stopień wyższy – Komparativ

Komparativ służy do porównywania dwóch osób, rzeczy lub sytuacji.

Najczęściej tworzymy go przez dodanie:

-er

do podstawowej formy przymiotnika.

Przykłady:

klein → kleiner

mały → mniejszy

schnell → schneller

szybki → szybszy

alt → älter

stary → starszy

jung → jünger

młody → młodszy

Porównanie z „als”

Jeżeli chcemy powiedzieć:

„A jest większe niż B”

używamy:

als

czyli:

niż

Przykład:

Peter ist größer als Paul.

Peter jest wyższy od Paula.

Mein Auto ist schneller als dein Auto.

Mój samochód jest szybszy niż twój samochód.

Deutsch ist schwieriger als Englisch.

Niemiecki jest trudniejszy niż angielski.

Konstrukcja „so ... wie”

Jeżeli dwie osoby lub rzeczy są takie same pod względem jakiejś cechy, używamy:

so + przymiotnik + wie

czyli:

tak ... jak

Przykłady:

Peter ist so groß wie Paul.

Peter jest tak wysoki jak Paul.

Dieses Auto ist so teuer wie das andere.

Ten samochód jest tak drogi jak tamten.

Deutsch ist so interessant wie Englisch.

Niemiecki jest tak interesujący jak angielski.

Komparativ i „als”

Warto zapamiętać prosty schemat:

größer als

większy niż

kleiner als

mniejszy niż

schneller als

szybszy niż

langsamer als

wolniejszy niż

teurer als

droższy niż

billiger als

tańszy niż

Przykład:

Das rote Auto ist teurer als das blaue Auto.

Czerwony samochód jest droższy niż niebieski.

Umlaut w stopniowaniu

Niektóre krótkie przymiotniki zmieniają samogłoskę na umlaut.

Najczęściej:

a → ä

o → ö

u → ü

Przykłady:

alt → älter

stary → starszy

jung → jünger

młody → młodszy

groß → größer

duży → większy

kurz → kürzer

krótki → krótszy

lang → länger

długi → dłuższy

warm → wärmer

ciepły → cieplejszy

Nie każdy przymiotnik dostaje umlaut

To bardzo ważne.

Nie należy automatycznie zmieniać każdej samogłoski.

Na przykład:

schnell → schneller

a nie:

❌ schnäller

interessant → interessanter

a nie:

❌ interessänter

Dlatego warto uczyć się najczęściej używanych form razem.

Stopień najwyższy – Superlativ

Superlativ oznacza najwyższy stopień cechy.

W języku niemieckim bardzo często tworzymy go za pomocą:

am + przymiotnik + -sten

Przykłady:

schnell → am schnellsten

najszybciej

klein → am kleinsten

najmniejszy

alt → am ältesten

najstarszy

schön → am schönsten

najpiękniejszy

Przykład:

Peter läuft am schnellsten.

Peter biega najszybciej.

Superlativ przed rzeczownikiem

Jeżeli stopień najwyższy stoi przed rzeczownikiem, konstrukcja wygląda nieco inaczej.

Przykład:

der größte Mann

największy mężczyzna

die schönste Stadt

najpiękniejsze miasto

das kleinste Haus

najmniejszy dom

Czyli:

groß → größer → am größten

ale przed rzeczownikiem:

der größte Mann

Kiedy używamy „am ...sten”?

Gdy przymiotnik nie stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem.

Dieses Auto ist am schnellsten.

Ten samochód jest najszybszy.

Anna läuft am schnellsten.

Anna biega najszybciej.

Heute ist es am kältesten.

Dzisiaj jest najzimniej.

Kiedy używamy końcówki „-ste”?

Gdy przymiotnik znajduje się przed rzeczownikiem.

der schnellste Läufer

najszybszy biegacz

die schönste Stadt

najpiękniejsze miasto

das größte Problem

największy problem

Końcówka będzie później zależeć również od rodzaju, przypadku i rodzajnika.

Najważniejsze wyjątki

Niektóre przymiotniki nie tworzą stopniowania całkowicie regularnie.

Najważniejsze trzeba po prostu zapamiętać.

1. Gut

gut → besser → am besten

dobry → lepszy → najlepszy

Przykład:

Dieses Restaurant ist besser als das andere.

Ta restauracja jest lepsza od tamtej.

Dieses Restaurant ist am besten.

Ta restauracja jest najlepsza.

2. Viel

viel → mehr → am meisten

dużo → więcej → najwięcej

Ich habe mehr Zeit als du.

Mam więcej czasu niż ty.

Er arbeitet am meisten.

On pracuje najwięcej.

3. Wenig

wenig → weniger → am wenigsten

mało → mniej → najmniej

Ich habe weniger Zeit.

Mam mniej czasu.

4. Hoch

hoch → höher → am höchsten

wysoki → wyższy → najwyższy

Zauważ, że znika litera c:

hoch → höher

5. Nah

nah → näher → am nächsten

blisko → bliżej → najbliżej

Przykład:

Der Bahnhof ist näher.

Dworzec jest bliżej.

Tabela najważniejszych wyjątków

Positiv	Komparativ	Superlativ	Polski
gut	besser	am besten	dobry
viel	mehr	am meisten	dużo
wenig	weniger	am wenigsten	mało
hoch	höher	am höchsten	wysoki
nah	näher	am nächsten	bliski

Te formy warto nauczyć się niemal na pamięć, ponieważ należą do bardzo często używanych.

Stopniowanie przymiotników zakończonych na -el

Niektóre przymiotniki zachowują się trochę inaczej.

Przykład:

dunkel

ciemny

Komparativ:

dunkler

ciemniejszy

a nie:

❌ dunkeler

Podobnie:

edel → edler

szlachetny → szlachetniejszy

Stopniowanie przymiotników zakończonych na -er

Również tutaj mogą pojawić się uproszczenia.

Przykład:

teuer → teurer

drogi → droższy

a nie:

❌ teuerer

Warto zapamiętać tę formę jako całość.

Przymiotniki wielosylabowe

Dłuższe przymiotniki zazwyczaj tworzą Komparativ za pomocą -er, a Superlativ za pomocą am ...sten.

Przykład:

interessant → interessanter → am interessantesten

interesujący → bardziej interesujący → najbardziej interesujący

kompliziert → komplizierter → am kompliziertesten

skomplikowany → bardziej skomplikowany → najbardziej skomplikowany

Porównywanie cen

Stopniowanie bardzo często pojawia się podczas zakupów.

Dieses Handy ist billig.

Ten telefon jest tani.

Dieses Handy ist billiger.

Ten telefon jest tańszy.

Dieses Handy ist am billigsten.

Ten telefon jest najtańszy.

Możemy również powiedzieć:

Dieses Handy ist billiger als das andere.

Ten telefon jest tańszy niż tamten.

Porównywanie osób

Anna ist jung.

Anna jest młoda.

Anna ist jünger als Maria.

Anna jest młodsza niż Maria.

Anna ist am jüngsten.

Anna jest najmłodsza.

Podobnie:

Peter ist groß.

Peter jest wysoki.

Peter ist größer als Tom.

Peter jest wyższy niż Tom.

Peter ist am größten.

Peter jest najwyższy.

Porównywanie rzeczy

Mein Auto ist schnell.

Mój samochód jest szybki.

Dein Auto ist schneller als mein Auto.

Twój samochód jest szybszy niż mój.

Das Auto von Peter ist am schnellsten.

Samochód Petera jest najszybszy.

„Immer” + Komparativ

Bardzo ciekawa konstrukcja to:

immer + Komparativ

Oznacza:

coraz bardziej / coraz...

Przykłady:

Es wird immer kälter.

Robi się coraz zimniej.

Deutsch wird immer interessanter.

Niemiecki staje się coraz ciekawszy.

Die Stadt wird immer größer.

Miasto staje się coraz większe.

To bardzo przydatna konstrukcja w codziennym języku.

„Je ... desto ...”

Na poziomie B1/B2 warto poznać również konstrukcję:

je ..., desto ...

czyli:

im ..., tym ...

Przykład:

Je mehr ich lerne, desto besser spreche ich Deutsch.

Im więcej się uczę, tym lepiej mówię po niemiecku.

Inny przykład:

Je länger ich warte, desto ungeduldiger werde ich.

Im dłużej czekam, tym bardziej niecierpliwy się staję.

„Mehr” i „weniger”

Stopniowanie jest również bardzo przydatne do porównywania ilości.

mehr – więcej

weniger – mniej

Przykłady:

Ich brauche mehr Zeit.

Potrzebuję więcej czasu.

Ich habe weniger Geld.

Mam mniej pieniędzy.

Er arbeitet mehr als ich.

On pracuje więcej niż ja.

Sie arbeitet weniger als früher.

Ona pracuje mniej niż wcześniej.

Najczęstsze błędy

Błąd 1

❌ gut → guter → am gutsten

Poprawnie:

✅ gut → besser → am besten

Błąd 2

❌ groß → großer → am großsten

Poprawnie:

✅ groß → größer → am größten

Błąd 3

❌ mehrer

Jeżeli chcemy powiedzieć „więcej”, używamy:

✅ mehr

Błąd 4

❌ Ich bin größer wie du.

W standardowym języku niemieckim:

✅ Ich bin größer als du.

Po Komparativ używamy als.

Błąd 5

❌ Er ist so groß als ich.

Poprawnie:

✅ Er ist so groß wie ich.

Po konstrukcji so ... wie używamy wie.

Ćwiczenie

Utwórz Komparativ.

klein
schnell
alt
jung
schön
teuer
gut
groß

Odpowiedzi:

kleiner
schneller
älter
jünger
schöner
teurer
besser
größer

Ćwiczenie z Superlativ

Utwórz Superlativ z:

schnell
groß
klein
schön
alt
gut
viel
hoch

Odpowiedzi:

am schnellsten
am größten
am kleinsten
am schönsten
am ältesten
am besten
am meisten
am höchsten

Ćwiczenie z porównywaniem

Uzupełnij:

Peter ist größer ___ Paul.
Anna ist so alt ___ Maria.
Dieses Auto ist ___ als das andere.
Heute ist es ___ kälter als gestern.
Das ist ___ beste Restaurant in der Stadt.

Odpowiedzi:

als
wie
schneller / teurer / billiger itd.
viel
das

Jak korepetycje pomagają w nauce stopniowania?

Stopniowanie przymiotników bardzo dobrze nadaje się do ćwiczeń konwersacyjnych.

Można porównywać:

osoby,
miasta,
samochody,
mieszkania,
ceny,
jedzenie,
pogodę,
miejsca pracy,
sposoby spędzania wolnego czasu.

Przykładowe pytanie:

Welche Stadt ist schöner: Berlin oder Wien?

Które miasto jest piękniejsze: Berlin czy Wiedeń?

Uczeń musi wtedy nie tylko znać przymiotnik schön, ale również potrafić utworzyć:

schöner

i zbudować całe zdanie:

Wien ist schöner als Berlin.

Takie ćwiczenia łączą gramatykę ze słownictwem i przede wszystkim z mówieniem.

Podsumowanie

Stopniowanie przymiotników w języku niemieckim opiera się na trzech stopniach:

Positiv: groß

Komparativ: größer

Superlativ: am größten

Przy porównywaniu używamy:

Komparativ + als

Peter ist größer als Paul.

Przy porównaniu dwóch równych cech:

so + przymiotnik + wie

Peter ist so groß wie Paul.

Warto również zapamiętać najważniejsze nieregularne formy:

gut → besser → am besten

viel → mehr → am meisten

wenig → weniger → am wenigsten

hoch → höher → am höchsten

nah → näher → am nächsten

Stopniowanie jest bardzo praktycznym zagadnieniem. Pojawia się w rozmowach o ludziach, cenach, miejscach, pracy, pogodzie, zakupach i właściwie wszędzie tam, gdzie chcemy coś ze sobą porównać. Dlatego najlepiej nie ograniczać się do nauki samych form. Warto od razu tworzyć pełne zdania:

Mein Auto ist schneller als dein Auto.

Dieses Restaurant ist besser als das andere.

Heute ist es kälter als gestern.

Das ist der schönste Ort hier.

Wtedy gramatyka zaczyna działać jak narzędzie, a nie jak kolejna tabelka do wykucia.